In een oude zandwinput bij Muiderberg is door demping met chemisch afval en lozing van afvalwater tot op grote diepte een complexe en grootschalige grondwaterverontreiniging ontstaan. Door Wareco is een gefaseerde sanering ontworpen waarbij de spoedeisende problemen op korte termijn zijn aangepakt. Zodoende is meer tijd is gecreëerd om na te gaan wat de meest kosteneffectieve en doelmatige aanpak is voor de problemen die op lange termijn zulle optreden.

‘De Lepelaar’ te Muiderberg is een zandwinput die is ontstaan bij zandwinning voor de Rijksweg A1. De put is in de vorige eeuw gedempt met afval van een chemische fabriek. Daarnaast is afvalwater van de fabriek op grote diepte (circa 40 meter minus maaiveld) geïnjecteerd.

De afvalwaterlozingen hebben een sterke grondwaterverontreiniging met vluchtige aromaten en vluchtige gechloreerde koolwaterstoffen veroorzaakt. Uit onderzoek is gebleken dat het grondwater mogelijk tot een diepte van meer dan 60 meter sterk verontreinigd is.

Gezien de omvang en aard van de verontreinigingen is door Wareco een gefaseerde aanpak opgesteld:

Fase 1, voorkomen extra verspreiding

Gekozen is voor het aanbrengen van een bovenafdichting (IBC-saneringsvariant). De bovenafdichting voorkomt dat regenwater in de stort infiltreert en extra verspreiding veroorzaakt. De bovendichting is inmiddels gerealiseerd.

Fase 2, aanpak grondwaterverontreiniging

Om inzicht te krijgen in de ontwikkeling van de verontreiniging in het grondwater vinden er kwaliteits- en kwantiteitsmetingen plaats. Daarbij wordt tevens gekeken naar de mogelijkheid hoe de verontreiniging door bacteriën kan worden afgebroken. Uit dit onderzoek is gebleken dat natuurlijke afbraak kansrijk is aan de randen van de verontreiniging. Uit de monitoringsgegevens lijkt een afname in de verontreiniging zichtbaar. Om hier gericht een analyse voor uit te kunnen voeren worden de concentraties nog enkele jaren gemeten. Middels een trendanalyse wordt vervolgens een inschatting gemaakt van de afbraaksnelheid.

Modelstudie stoftransport

Door Wareco is een gedetailleerde modelstudie uitgevoerd waarin de monitoringsgegevens zijn opgenomen van zowel grondwaterkwaliteit als - kwantiteit. Bij het opstellen van het model zijn vernieuwende inzichten gebruikt om tot een optimaal resultaat te komen. Zo zijn op basis van de analyseresultaten en geologische gegevens uit de monitoringsrondes diverse accumulaties (bronnen) van verontreinigingen op variabele diepte achterhaald van waaruit de verontreiniging zich momenteel verspreid. Met het model is een voorspelling gedaan voor de verspreiding van de meest mobiele component (benzeen) voor 30 jaar na heden. Tevens is een analyse gedaan naar de invloed van sterk verhoogde chloride-gehalten op de verspreiding in het tweede watervoerend pakket.

Niet ver van de onderzoekslocatie is natuurgebied het Naardermeer gelegen. Middels het transportmodel is een effectstudie gedaan naar de mogelijke verspreiding naar dit ecologisch belangrijke gebied. Hieruit bleek dat de verontreiniging het ecosysteem ter plaatse van het Naardermeer vooralsnog niet wordt bedreigt.

De monitoringsgegevens en de modelstudie vormen de basis voor de toekomstige aanpak van de grondwaterverontreiniging. Een kosteneffectieve aanpak die gericht is op het beperken van de risico’s die door de grondwaterverontreiniging worden veroorzaakt.