Top
Specialisten in bodem, water & funderingen
Uw adviseur dr. Lieselotte Tolk 06-10914315
Mail Lieselotte Tolk

De watervraag van groen

Veel dorpen en steden worden vergroend. Om gegronde redenen: kwalitatieve leefomgeving, schonere lucht, biodiversiteit, verkoeling. Ook het watersysteem profiteert: meer regenwater vasthouden, meer berging in de onverzadigde zone, meer grondwateraanvulling. Maar meer groen heeft ook een keerzijde voor het watersysteem met mogelijk hoge schadekosten tot gevolg. We hebben afgelopen jaren de effecten van bomen op de grondwaterstand onderzocht. Het blijkt relevant om deze effecten mee te nemen in ontwerp en beleid bij wijkaanpakken. Om zo groen in de straat te laten floreren en negatieve effecten op bijvoorbeeld funderingen tegen te gaan.  

GEMETEN EFFECT OP GRONDWATERSTAND

Om inzicht te krijgen in het effect van verdamping via bomen op de grondwaterstanden hebben wij grondwaterstandsmetingen uitgevoerd. Bijvoorbeeld op een locatie waar we de grondwaterstanden op zes verschillende locaties meten. Zowel in het wegcunet als in de groenstrook, zie onderstaand figuur.

Uit onze metingen blijkt dat de grondwaterstand in de groenvoorziening tot circa 1,2 m (!) lager is ten opzichte van de omliggende omgeving. Zonder extra maatregelen kan deze uitzakking negatieve effecten hebben op bijvoorbeeld houten palen funderingen van omliggende panden en mogelijke schade veroorzaken. Het is daarom van belang om deze risicolocaties in beeld te hebben.

Naast de negatieve effecten op funderingen zorgt het uitzakken van grondwater er ook voor dat groenvoorzieningen minder water tot hun beschikking hebben en minder kunnen verdampen. Deze groenvoorzieningen hebben hierdoor een verminderd effect op het tegengaan van hittestress.

Quickscan risicolocaties verdamping bomen

De resultaten van de grondwaterstandsmetingen hebben wij doorvertaald naar gemeenteniveau. Voor steeds meer gemeenten voeren wij een quickscan uit om inzichtelijk te maken op welke locaties kwetsbare panden (houten paafunderingen) binnen de invloedsfeer van bomen staan. Aan de hand van deze quickscan wordt inzichtelijk in welke straten en/of buurten veel verdamping van grondwater een risico is. In het onderstaande figuur is een voorbeeld van de resultaten uit de quickscan opgenomen.

Deze resultaten bieden input op de vraag of wateraanvulling in gebieden wenselijk of noodzakelijk is. Dit kan vervolgens worden meegenomen in het afwegingenproces bij integrale rioolvervangingen en wijkinrichting projecten om zo tot de juiste set aan maatregelen en beslissingen te komen.

Oplossingsrichtingen

Om de negatieve effecten van verdamping via bomen op funderingen tegen te gaan, de groenvoorzieningen ook in droge tijden te laten floreren en om hittestress optimaal te beperken, zijn verschillende oplossingsrichtingen mogelijk. Een kansrijke oplossingsrichting is ‘actief grondwaterbeheer’. Hierbij kunnen infiltratieleidingen worden toegepast rondom groenvoorzieningen zodat de grondwaterstanden worden aangevuld. Verdamping kan zo plaatsvinden zonder negatieve gevolgen voor bijvoorbeeld de funderingen (zie onderstaand figuur). En net zo belangrijk: ook te hoge grondwaterstanden door klimaatverandering wordt voorkomen.

Bij herinrichtingsprojecten kan met inzicht in het effect van groen op het grondwater ook gekeken worden naar de locaties van de groenvoorzieningen en naar wat voor type vegetatie wenselijk is. Wanneer er gekozen wordt voor een locatie verder van kwetsbare panden neemt het risico van lage grondwaterstanden af. Ook is het belangrijk om te kijken naar de bodemopbouw en grondwateraanvulling vanuit de directe omgeving. Wij ondersteunen gemeenten, woningbouwverenigingen, projectontwikkelaars en aannemers in het afstemmen van nieuwe groenontwikkelingen op het watersysteem (en andersom) en in het vastleggen van deze ambities in plannen.

Wij helpen u graag bij de afwegingen voor de vergroening en het klimaatbestendig maken van stedelijk gebied.

Wilt u meer informatie?

Neem vrijblijvend contact op met onze adviseur.

Lieselotte Tolk Contact

 06-10914315