Top
Specialisten in bodem, water & funderingen
Uw adviseur ing. Max Boerma 020 750 46 00
Mail Max Boerma

Vergroenen als klimaatadaptieve maatregel? Positief voor hitte en wateroverlast, negatief voor droogte?

Veel dorpen en steden worden vergroend. Om gegronde redenen: kwalitatieve leefomgeving, schonere lucht, biodiversiteit, koeling. Ook het watersysteem profiteert: meer regenwater vasthouden, meer berging in de onverzadigde zone, meer grondwateraanvulling. Maar meer groen heeft ook een keerzijde voor het watersysteem welke mogelijk hoge schadekosten veroorzaken. We hebben afgelopen jaren de effecten van groen op de grondwaterstand onderzocht. En uiteraard de mogelijkheden om schade te voorkomen. Hiermee helpen we u graag bewuste en duurzame keuzes te maken bij vergroening.

Droogte in Nederland

Droge periodes zoals de zomer van 2018 en afgelopen zomer hebben veel invloed gehad op de grondwaterstanden in het gehele land. U leest hier meer. Uit de metingen die wij verzorgen voor verschillende gemeentes blijkt dat grondwaterstanden tot enkele decimeters verder uitzakten ten opzichte van een gemiddelde zomerperiode. Het uitzakken van de grondwaterstand veroorzaakt risico’s zoals verzakking van panden en infrastructuren, overwegend in laag Nederland.

Pompjes tot 1.000 liter/dag

Eén van de oorzaken van een lage grondwaterstand is verdamping. Bomen en planten verbruiken en verdampen grondwater gedurende het hele jaar. Van zo’n 10 l/dag (kleine boompjes) tot wel 1.000 liter/dag! Bomen zijn in het groeiseizoen dus ook pompjes. Dat is erg gunstig om wateroverlast en hitte te bestrijden. Maar wanneer bij bomen geen neerslag valt kan dit voor een negatieve grondwaterbalans zorgen. Dit houdt in dat de aanvulling van grondwater kleiner is dan bijvoorbeeld de verdamping. Met een dalende grondwaterstand als gevolg.

Gemeten effect op grondwaterstand

Om inzicht te krijgen in dit proces en de effecten hiervan op de omgeving meten wij bij groenstroken met bomen. Bijvoorbeeld op een locatie waar we de grondwaterstanden op zes verschillende locaties meten. Zowel in het wegcunet als in de groenstrook, zie onderstaand figuur.

Uit onze metingen blijkt dat de grondwaterstand in de groenvoorziening tot circa 1,2 m lager is ten opzichte van de omliggende omgeving, zoals hieronder weergegeven. Ook zien we duidelijk een dag-nachtritme, waar overdag de verdamping plaatsvindt.

Risico’s

Het extra uitzakken van de grondwaterstand leidt tot meer infiltratiekansen, maar kan er ook voor zorgen dat houten paalfunderingen droog komen te staan. Door droogstand wordt de fundering aangetast waardoor de draagkracht afneemt. Hiermee is er een hogere kans is op het bezwijken van de constructie met als gevolg (grote) schade aan het pand. Ook kan bij bomen (ongelijkmatige!) zetting van klei- en veenlagen optreden, met schade aan ‘op staal’ gefundeerde panden en infrastructuur als gevolg.

Wat te doen?

Vergroenen is om vele redenen goed, doen dus. Maar wel met kennis van de positieve én negatieve effecten, bovengronds én ondergronds. Bij risico’s meten tot welke afstand bomen nadelig effect hebben. Het boomtype afstemmen op de (gewenste) grondwatersituatie. De grondwaterstand reguleren, met actief grondwaterpeilbeheer. Of bomen inzetten om wateroverlast te voorkomen en tegelijkertijd droogte te beperken, zoals bij de klimaatboom. Vergroenen dus, met verstand van ook de negatieve effecten. Wij helpen u hier graag mee verder.

Wilt u meer informatie?

Neem vrijblijvend contact op met onze adviseur.

Max Boerma Contact

Mail Max Boerma  020 750 46 00